Jestem wielką fanką samodzielnego rozmnażania roślin. Fascynuje mnie to, że z małej paczuszki nasion zebranych jesienią z ogrodu lub zaledwie jednej gałązki można mieć całą masę roślinek – i to często za parę groszy lub ładny uśmiech. Wystarczy poznać kilka tajników szkółkarskich i zaopatrzyć się minimalną ilość sprzętu (tacki, podłoże itd) i spokojnie można rozpocząć własną produkcję: od bratków i niezapominajek po wszelkie byliny, kwiaty cebulowe i krzewy (na drzewa trzeba straaaasznie długo czekać). Polecam rozmnażanie przez siew nasion – i jeśli chcecie spróbować zebrać własne nasiona to teraz jest najlepszy na to czas.
Rozmnażanie i pielęgnacja własnych roślinek to niesamowita przyjemność – uprzedzam, że można nawet na tym punkcie zwariować. Coś o tym wiem. Kilka lat temu (zanim nie wpadłam na świetny pomysł przeprowadzek, rodzenia dzieci i budowy domu) mieszkaliśmy sobie spokojnie z Andrew i trzema cudnymi psiakami wśród angielskich pól, w sennym hrabstwie Northamptonshire. Czasami do okien zaglądały nam krowy ... czasmi warzywnik pustoszyły nasze ekologiczne prosiaki-uciekinierzy ... czasami rabaty ‘kosiły’ owce-włamywaczki itd itd. A w słodkim bujnym ogródku miałam szklarenkę, w której pracowałam przy rozmnażaniu roślin często przy biurowej lampce długo po północy. Jaki to był relaks ... i myślę, że takich podświetlonych szklarenek nocą jest o wiele wiele więcej. No ale dobrze - trochę się tu rozmarzyłam, a czas napisać coś konkretnego. A więc ...
Oto kilka zasad i prawd, o których trzeba pamietać zabierając się za zbieranie nasion z własnego ogrdu:
- Jeśli roślina jest oznaczona symbolem F1 to znaczy, że jest ona sztucznie wyhodowana i jej nasiona nie nadaja się do ponownego wysiewu.
- Zbieramy tylko suche i gotowe nasiona podczas suchych dni. Mokre nasiona zgniją, wcześniej wykiełkują i ogólnie nic z tego nie będzie.
- Uwaga, żeby nie przegapić momentu gotowości nasion, ponieważ wiele roślin (np. mak, szałwia czy kleome) same się ich pozbywają. Złapmy szansę gdy szypułki są nadal pełne nasion.
- Zbieramy nasiona ze zdrowych, dorodnych i silnych egzemplarzy.
- Zebrane nasiona oczyśćmy delikatnie w nie dmuchając.
- Po zbiorze dokładnie suszymy nasiona w ciepłym lecz wietrzonym miejscu, a następnie wkładamay do papierowych torebek lub kopert i dokładnie opisujemy.
- Przechowujemy w ciemnym, chłodnym i suchym miejscu do następnej wiosny.
- Pamiętamy o zasadzie zapylania i tworzenia się mieszańców (piszę o tym poniżej) - jeśli zależy nam na dokładym odtworzeniu cech rośliny matecznej to lepiej kupmy nasiona w sklepie.
Ogólnie kwiaty z mojej rabaty 'na kwiat cięty', jak i większość traw ozdobnych oraz warzyw (szczególnie fasoli i grochu) powinny zachować podobną charakterystykę do swoich 'rodziców'. Ale prawda jest taka, że rzadko udaje się otrzymać rośliny o dokładnie tych samych cechach w następnym pokoleniu. A wszystko za sprawą wszelakich brzęczących insektów, które zapylają roślinki umożliwiając im zapłodnienie i dalszą kontynuację gatunku. Raz są na tym kwiatku, później na tamtym i zaraz lecą na jeszcze inny - generalnie robią pyłkowe zamieszanie. Odmiana czerwona miesza się z odmianą białą i na wiosnę rośnie kwiat różowy ... ciężka sprawa. Oczywiście mieszają sie tylko rośliny tego samego gatunku, ale to wystarczy. Ja zbierając nasiona z kleome (mam 3 kolory: biały, różowy i karminowy) wiem, że na wiosnę wysieję przeważnie kwiaty różowe. Białą odmianę pewnie dokupię. Ale w przypadku szałwi nie jest tak źle, ponieważ mam tylko jedną szałwię - w przyszłym roku myślę, że będzie równiez niebieska. Mam 2 odmiany kosmosów, które kwitły w różnym czasie: odmiana Antiquity na początku lata, a teraz kwitnie odmiana biała Purity - tak więc będę zbierać z nich nasiona i może wyjdą całkiem fajne kolory. Tak właśnie trzeba kombinować, a w efekcie można wyhodować całkowicie nowe odmiany.
| Jeszcze niedojrzałe nasiona kleome. |
| Nasiona kosmosu. |
| Szałwia powabna - gotowa do zbioru nasion. |
Jekka McVicar również sama zbiera i sieje nasiona roślin w swoim ogrodzie - nie tylko ziół, ale wszystkich jednorocznych, dwuletnich, bylin, roślin cebulkowych i traw ozdobnych. Wydała na ten temat świetną i bardzo fachowo napisaną książkę: SEEDS - The Ultimate Guide to Growing Successfully from Seed. Polecam.
| Jekka McVicar podczas wystawy Chelsea Flower Show 2012. Fot. K Bellingham |
***************
Hello again from damp, but not entirely dreary Kashubia. Thankfully things picked up a bit weather wise and not all was lost in the veg garden, however the cabbage white butterflies probably did rather better!
It is worth a mention how much wonderful, tasty and FREE produce can be gathered from nature at this time of the year. Obviously wild mushrooms have been bountiful, especially here in our woods - however the prized borovik seem very scarce - does anyone know why? ... or am I just not getting up early enough ...
A firm favorite of mine are the humble elderberry - not only does it make one of the finest wines (or nalevkas) but a fantastic syrup for the winter months to come. Along with rose hips, crab apples, blackberry and mirabelkas ... there really is no excuse not to get the boots out and get bottling. Happy foraging!!! A x
Kitty and Mum made some gorgeous Elderberry Syrup with all sort of spices, HERE is the recipe.
Podczas gdy Andrew zrywał owoce czarnego bzu ja zawisłam na długich pędach chmielu zwyczajnego. Uwielbiam tę roślinę ze względu na śliczne szyszeczki zdobiące żeńskie egzemplarze. Kiedyś mieszkałam w hrabstwie Kent, gdzie chmiel nadal rośnie na każdym skrawku pola - a na jesień każda szanująca się gospodyni rozwiesza zrobione z niego girlandy pod kuchennym sufitem lub nad piecem. Chmiel cudnie pachnie i wygląda bardzo sielsko - przytulnie - domowo.
Nie miałam chmielu zbyt dużo, więc zamiast girland postanowiłam zrobić prosty wiejski wianek. Na polanie za domem narwałam kwitnących źdźbeł śmiałka a w lesie zdobyłam kilka gałązek brzozy. Szybko uwiłam wianuszek, który teraz zdobi grubą dębową belkę podtrzymującą sufit w kuchni. Chmiel świetnie zasycha. Powisi sobie do świąt ...
Troszke więcej o tych przydrożnych cudach możecie poczytać jeszcze TU



